Hooggevoeligheid

Wat is hooggevoeligheid en wat zijn kenmerken?


Je hebt een vermoeden dat je kind hooggevoelig is. Dan wil je graag weten aan welk gedrag je hooggevoeligheid herkent. Sommig gedrag komt veel voor bij een hooggevoelig kind. Dit betekent niet dat je hooggevoelig kind al dit gedrag hoort te vertonen om hooggevoelig te zijn. Het betekent wel dat de meeste van deze gedragskenmerken herkenbaar zijn.

 

Hooggevoelige kinderen zijn bijzondere kinderen. Kort samengevat zijn het vaak nieuwsgierige, opmerkzame, intense, communicatieve, fantasierijke, intuitieve kinderen die veel nadenken, een groepsgevoel hebben en gevoelig zijn voor stemmingen van anderen.


Nieuwsgierigheid:

Een gevoelig kind heeft een diepere band met de omgeving en dat maakt dat het geïnteresseerd is in die omgeving. Ze stellen veel vragen, soms zo veel dat je er moe van wordt. Ze zullen dan ook meer onderzoek doen dan de rest van hun leeftijdsgenootjes. Je hoeft ze daarom meestal de dingen geen twee keer uit te leggen. Het lijkt dan wel of ze hoogintelligent zijn maar dat hoeft niet. Ze zijn hooggevoelig, dat is een kwaliteit van het hart, intelligentie is een kwaliteit van het hoofd. Beide manieren kunnen gebruikt worden om te leren. Het kan uiteraard wel samen gaan wat de nieuwsgierigheid nog veel groter kan maken.


Opmerkzaamheid:

Hooggevoelige kinderen zullen sneller dan gemiddeld zien wat er mist of wat er moet gebeuren om iets te verbeteren. Het valt ze sneller op dat je een andere bril draagt, zelfs al zeggen ze dat niet. Omdat ze veel subtielere dingen opmerken, hebben ze een grotere stroom indrukken te verwerken waardoor ze snel overprikkeld kunnen raken. Dat komt omdat de informatiestroom complexer wordt verwerkt. En er zijn erg veel prikkels die binnenkomen en verwerkt moeten worden. Denk maar aan de TV en de computer, you tube, smartphone, tablet. Maar ook op straat is het druk, er hangt bijna overal en geluidsdeken over de omgeving, altijd zijn er weer dingen te zien die onrust geven. Kinderen worden dan moe van al die prikkels die ze moeten verwerken. Ze gaan dan huilen en jengelen. Rust, en ze daarmee de tijd geven om de indrukken te verwerken, is dan wat ze nodig hebben.


Intens:

Ze kunnen intens genieten van kleine dingen. Maar aan de andere kant kunnen zo ook intens boos worden. Ze zijn dus wat extremer. Als ze vrolijk zijn zijn ze ook echt vrolijk en als ze boos zijn, zijn ze ook echt helemaal boos. Het hangt er vanaf hoe het kind het uit. Als het een extravert kind is kan het heel moe worden door het extreem naar buiten te uiten. Hun intensiteit is ook van hun gezicht af te lezen. Ze kunnen slecht verbergen dat ze boos zijn, maar dat willen ze ook niet. Ze willen zichzelf zijn en dat is intens. De andere kant is dat ze dus ook heel erg tevreden en werkelijk gelukkig kunnen zijn.


Communicatief:

Als ze aandacht geven willen ze die ook voor 100% geven. Ze willen die 100% aandacht dan ook hebben als zij aandacht nodig hebben. Als ze bezig zijn met een verhaal te vertellen wat voor hen belangrijk is en je beantwoord ondertussen de telefoon, kan het goed zijn dat ze gekwets zijn en zich af gaan sluiten. Eerlijkheid in communicatie is wat ze ook eisen, ze zullen dubbele boodschappen opvangen en niet weten wat ze er mee moeten doen. Als je met woorden het éne zegt maar met je lichaamstaal iets anders zegt zullen ze dat weten. Daar hebben ze geen psychologische training voor nodig. Het enige wat zal gebeuren is dat ze in de war raken en een innerlijk conflict gaan krijgen.

Hooggevoelige kinderen zijn gevoelig voor stemmingen en emoties van anderen. Deze kinderen kunnen een ruimte binnenkomen en aanvoelen wat er aan de hand is, ze weten in wat voor stemming je bent. Het hangt dan van het kind af of het je dat laat weten of niet. Maar denk niet dat het kind het niet voelt. Het kan dus positief zijn omdat ze weten hoe de zaken ervoor staan. Maar negatief kan ook, het kan zijn dat ze niet beseffen dat die emoties niet van hen zijn of dat ze verkeerd econclusies trekken uit wat ze voelen. En juist omdat ze zo subtiel zijn kunnen ze ook makkelijk overdonderd worden door emoties van anderen en zichzelf daarin volledig verliezen. Het is wel prettig om in elke situatie te kunnen voelen hoe je moet reageren, maar het kind moet wel geleerd worden om ermee om te gaan.


Fantasie:

Fantasie is een bron van vreugde en creativiteit. Hooggevoelige kinderen hebben een bijzonder groot associatief vermogen en gebruiken dat ook om te leren. Met die fantasie kunnen hele werelden gecreeerd worden. Helaas als ze zich niet thuis voelen zullen ze de fantasie gebruiken om een vluchtwereld te creeren. Een veilige liefdevolle omgeving hebben de kinderen nodig. Wel één die ze ook stimuleert om de buitenwereld in te gaan. Maar dat zit meestal wel goed omdat ze ook nieuwsgierig zijn.


Intuïtie:

Dat zal ze behoeden voor de 7 sloten, daar zullen ze niet in lopen. Ze kunnen dingen doen die ze zelf en anderen nog niet begrijpen. Maar dat blijkt later een heel erg goede keuze geweest te zijn. De intuïtie hoort bij de eigenheid van het kind. Als het kind te vaak wordt bestraft of uitgelachen terwijl het zijn gevoel of intuïtie volgt zal het zijn eigen

intuïtie niet meer gaan vertrouwen en dus gaat de eigenheid van het kind verloren. Het is echter wel een bron van onbegrip voor leeftijdgenootjes en volwassenen, want er is geen logica die verklaart waarom het kind bepaalde dingen doet. Het vraagt een vertrouwen van de ouders in de innerlijke wijsheid van het kind. Natuurlijk is niet alles wat je niet begrijpt van het kind intuïtie, het maakt soms fouten. En soms zijn de fouten een gevolg van een onjuiste inschatting van de ouders. Maar niemand heeft ook beweerd dat opvoeden makkelijk is. Ze zijn wijs voor hun leeftijd, alhoewel dat vaak niet wordt onderkend. Volwasssen hebben nogal eens de neiging om het kind te vertellen dat dat niet zo werkt in deze wereld, maar vergeten dat het kind met het hart luistert. En dat is nu net wat veel volwassenen ook in hun jeugd hebben afgeleerd, die hebben vaak geleerd alleen maar meer met hun hoofd te luisteren.


Nadenken:

Ze vragen zich voortdurend af waarom er iets gebeurd en wat de verbanden zijn. Het betekent ook dat als ze een keuze moeten maken, ze alles af zullen wegen. Er kan dus een probleem zijn met het maken van keuze’s. Het lijkt dan of ze traag zijn, maar alle mogelijke werelden spelen zich af in het koppie van het kind. Ze denken al veel na over van alles en nog wat, dat maakt wel dat hun aarding een probleem kan zijn. Ze hebben grenzen en structuur nodig, een liefdevolle aanraking en een veilig thuis waar ze tot rust kunnen komen en welkom zijn. Om dat aarden te bevorderen is lichaamsbeweging heel goed voor ze.


Groepsgevoel:

Gevoelige kinderen zijn ook nieuwsgierig naar andere mensen. Ze kunnen zich dus wel in groepen begeven, maar dat wel onder bepaalde condities. Ze zullen mede hooggevoeligen opzoeken of de neiging hebben om zich terug te trekken. Ze houden van echte gesprekken die ergens over gaan, over dingen die met het hart te maken hebben. Daarom is het eigenlijk dat ze liever één op één gesprekken hebben, die gaan meestal dieper. Als ze plotseling in de aandacht staan worden de kinderen nerveus. Als een gevoelig kind die aandacht niet wil is het beter dat ook te respecteren. Het is zelfs wijs om het kind zelf te vragen wat het wil. En soms is het nodig om het kind over de drempel te helpen opdat het geen bange volwassene zal worden voor wie de wereld vol bedreiging is.


Gedragskenmerken van een hooggevoelig kind:


  • Neemt subtiele veranderingen snel waar (in beeld, geluid, textuur, in sfeer).
  • Heeft oog voor detail: ziet de kleinste kruimel bijvoorbeeld nog op de grond liggen.
  • Schrikt al snel van plotselinge geluiden.
  • Is gevoelig voor schoonheid: kleurencombinaties, inrichting, natuur, eten.
  • Raakt overrompeld door plekken waar veel mensen zijn (ook de crèche of de klas).
  • Raakt bij veranderingen (ook kleine) of onverwachte gebeurtenissen al snel in de stress.
  • Kijkt in een nieuwe situatie eerst de kat uit de boom.
  • Raakt volkomen overstuur of trekt zich extreem terug bij te weinig rust. Is sneller moe, heeft veel slaap nodig.
  • Heeft regelmatig moeite met inslapen.
  • Is sfeergevoelig: reageert sterk als de sfeer bijvoorbeeld beladen is.
  • Merkt emoties bij anderen op: verdriet, onzekerheid, irritaties.
  • Lijkt gedachten te kunnen lezen.
  • Is erg begaan met anderen. Bijvoorbeeld: wordt verdrietig als de ander verdrietig.
  • Presteert beter wanneer anderen niet meekijken.
  • Is bang om iets verkeerds te doen: doet erg zijn/haar best en raakt overstuur bij het maken van 'foutjes'.
  • Wil het in de ogen van anderen graag goed doen: heeft veel bevestiging nodig.
  • Heeft snel last van kriebelende of prikkende kleding.
  • Wil andere kleding aan als de kleding  (een beetje) nat is geworden.
  • Raakt overstuur als je op strenge toon spreekt.
  • Reageert positief op een duidelijke, doch vriendelijke correctie.
  • Heeft de neiging om de eigen behoeften weg te cijferen ten behoeve van de behoeftes van anderen.
  • Is zeer gevoelig voor pijn: huilt al snel om een schrammetje.
  • Raakt diep gekwetst door negatief commentaar van anderen.
  • Spreekt liever 1 op 1 dan in de groep.
  • Is perfectionistisch. Bijvoorbeeld: gooit kleurplaat weg als het even buiten de lijntjes komt.
  • Kan slecht tegen een luidruchtige omgeving: raakt overstuur of trekt zich extreem terug.
  • Heeft een diepe beleving: stelt diepzinnige vragen en maakt wijze opmerkingen 'uit het niets'
  • Heeft sterke behoefte aan harmonie: heeft een fijne sfeer nodig om te kunnen ontspannen.
  • Raakt vertederd door kleine dingen: bloemetjes, beestjes, en andere lieve voorbeelden.
  • Heeft een groot hart: geeft veel uitingen van liefde zoals een knuffel, lieve opmerkingen.


Praktijk "een duwtje"

De Keverbergstraat 16, 6081 BL Haelen

Tel : 06-10221687

E-mail: martine@praktijkeenduwtje.nl